Uitgelicht

Aan het begin van 2026 heb ik mij voorgenomen om iedere week een nieuwe blog te schrijven. Januari ligt inmiddels alweer achter ons en ik ga de tweede maand in met dit voornemen. Om niet iedere week opnieuw het wiel uit te hoeven vinden, heb ik een flinke lijst met onderwerpen gemaakt waarover het kan gaan.

Vaste rubriek

Eén van de manieren om het mezelf iets gemakkelijker te maken de komende tijd is door een ‘vaste rubriek’ aan het repertoire toe te voegen. Ik heb gekozen voor de rubriek uitgelicht.

Het had net zo goed opgelicht, ingelicht, onderbelicht, toegelicht, aangelicht, voorgelicht of welingelicht kunnen zijn, maar ik denk dat uitgelicht voor mij het beste werkt.

Modellenwereld

De afgelopen jaren heb ik inmiddels honderden lampen gemaakt. Deze verzameling hangt voor een groot deel in Lampland. Van sommige heb ik gelukkig de foto’s nog en weer andere modellen zijn weer uit elkaar gehaald en in de vergetelheid geraakt.

De rubriek uitgelicht geeft mij de gelegenheid om wat langer stil te staan bij een specifiek model en hem of haar wat meer toe te lichten.

Workshops

Met grote regelmaat mag ik creatieve workshops geven aan zeer uiteenlopende gezelschappen. Vriendinnenclubjes, families, team, klassen, kinderen, volwassenen, van alles. Die workshops geef ik in Lampland, of ik ben uitgenodigd om de workshop op locatie te geven. In ieder geval zorg ik ervoor dat ik een ruime verzameling voorbeelden bij mij heb om de deelnemers te inspireren en te laten kiezen wat ze willen maken.

Favoriet

En zo heb ik gezien dat sommige modellen een stuk populairder zijn dan anderen. Eén van die populaire modellen is de Twisted Triacontahedron. Om dit model toe te lichten neem ik jullie (net als de deelnemers van de workshops) mee op reis.

Plato

We stappen in een heel bijzonder voertuig. Eén die zo snel gaat dat hij ons niet alleen in de ruimte, maar ook in de tijd verplaatst. Eén die fantasie als brandstof heeft. In een oogwenk landen we veilig in Griekenland, in het jaar 398 voor Christus. We hebben daar een afspraak met niemand minder dan Plato. Vele van jullie zullen ‘m kennen van de Platonische liefde, maar wij ontmoeten Plato in zijn wat jongere jaren, toen hij nog geen vaste verkering had en nog voldoende tijd voor zijn hobby’s. Want naast de Platonische liefde is Plato ook bekend om zijn Platonische lichamen. Daar zijn er slechts vijf van. Het vier-, zes-, acht-, twaalf-, en twintigvlak. In algemeen beschaafd Grieks de tetraëder, hexaëder, octaëder, dodecaëder en icosaëder. Wellicht dat ik daar in een andere uitgelicht verder op in ga.

Duaal

Toch wil ik er twee even kort uitlichten. De dodecaëder en de icosaëder. De dodecaëder heeft twaalf vlakken en twintig hoeken. De icosaëder heeft twintig vlakken en twaalf hoeken. Daarmee zij ze elkaars duale. Overigens hebben ze beiden dertig ribben.

Archimedes

Genoeg over Plato en zijn lichamen. We stappen weer in ons bijzondere voertuig en in een volgende oogwenk staan we ineens in Syracuse op Sicilië. Hier hebben we een afspraak met Archimedes. Die kennen we wellicht nog van: “…een voorwerp in vloeistof ondervindt een opwaartse kracht gelijk aan het gewicht van de verplaatste vloeistof...” Dit heeft Archimedes helemaal zelf bedacht toen hij in bad zat. Hierover was hij dusdanig enthousiast dat hij uit bad sprong, de straat op rende en met luide stem Eureka! riep. Rare jongens, die Romeinen.

Los daarvan is Archimedes de man die ons laat zien dat je de twee duale Platonische lichamen, de dodecaëder en de icosaëder perfect kunt fuseren tot een icosidodecaëder. Dit is één van de dertien, hoe kan het ook anders, Archimedische lichamen.

België

We stappen weer in, we stappen weer uit en belanden in België in 1865. Niet alleen het jaar waarin Koning Leopold I overlijdt, ook het jaar waarin Eugène Charles Catalan publiceert over inzichten. Hij heeft namelijk de duale lichamen van de dertien Archimedische lichamen in beeld gebracht. En eentje daarvan is de triacontaëder. Een dertigvlak, bestaande uit dertig gouden ruiten. Over deze gouden ruiten valt later nog heel veel meer uit te leggen. Maar goed, dat dertigvlak, dat moeten we hebben. We stappen weer in en in een derde oogwenk zijn we weer thuis in het hier en het nu. Maar wel met een triacontaëder in onze handen.

Twisted

En nu gaan we doen wat alle oprechte wetenschappers altijd al hebben gedaan. Ons onbevangen afvragen:  wat als…?

Wat als we alle dertig vlakken van de triacontaëder nu eens een kwartslag (90°) draaien? Wat er dat gebeurt heet volgens het onderzoekscentrum van Sheedz een Twisted Triacontahedron. In de zomer van 2025 heeft hij al in de Kijk Magazine gestaan. Zoals gezegd wordt de Twisted Triacontahedron regelmatig uitgekozen door deelnemers van workshops om te maken. Maar… je bent gewaarschuwd, want het is een model met een sterke eigen wil en daarmee een tikkeltje weerbarstig om in elkaar te zetten.

Zelf proberen?

Dat kan heel eenvoudig. Bestel twee zakjes smalle ruiten:

https://www.ihobby.nl/artikel/26677/sheedz-smalle-ruit-wit-18-stuks.html

https://www.ihobby.nl/artikel/26676/sheedz-smalle-ruit-transparant-18-stuks.html

Iedere ruit heeft twee scherpe en twee stompe hoeken. Zorg ervoor dat je altijd vijf stompe hoeken bij elkaar brengt en drie scherpe hoeken bij elkaar brengt. Dat is het enige waar je ondanks alles op moet letten. De aanhouder wint en eindigt met een Twisted Triacontachedron in handen.

Veel plezier, nieuw inzicht en succes!